Świat nie jest taki, jaki się wydaje

[Głosów:0    Średnia:0/5]

Wrażenie, że widzimy wszystko co nas otacza jest właściwie tylko wrażeniem, iluzją w rzeczywistości dociera do nas niewielka ilość informacji ze świata.

Intrygujący eksperyment przeprowadzili psychologowie Daniel Simons z Harvard University i Daniel Levin z Kent State University w Ohio. Wyobraźmy sobie, że nieznajomy zagaduje cię o drogę. Kiedy udzielasz objaśnień pomiędzy wami paraduje dwoje ludzi niosących drewniane drzwi. Przez chwilę czujesz się zirytowany, lecz dalej kontynuujesz dawanie wskazówek. Co się nagle okazuje? Otóż podczas mijanki" dokonano podmiany osób i nasz nieznajomy okazał się jednym z dźwigających drzwi. Co w tym niezwykłego?

Brzmi to niewiarygodnie, lecz 50 proc. badanych poddanych eksperymentowi nie spostrzegło podstawienia innej osoby, pomimo, iż różniły się budową, wzrostem, ubiorem, fryzurą oraz głosem.

Połowa badanych nie zakodowała szczegółów wyglądu zewnętrznego nieznajomego. Osoby, które zauważyły zamianę należały do tej samej co on grupy społecznej, były studentami w zbliżonym do nieznajomego wieku. Pozostali zaliczyli go do kategorii student" i na tym skończyła się ich wnikliwość.

Opisane zjawisko nazwano change blindness" tj. ślepota na zmiany. W praktyce oznacza ono, że spostrzegamy znacznie mniej, niż sądzimy. Zamiast utrwalić każdy detal spostrzeganego obrazu, wybieramy to co w danej chwili jest ważne. Wyłapujemy kilka istotnych szczegółów.

W innym harvardzkim eksperymencie Simonsa pokazano nagrany na kasecie mecz koszykówki i polecono zliczać podania w jednej lub drugiej drużynie. Po 45 sekundach między grającymi wolno przeszedł przebrany za goryla mężczyzna i choć był widoczny przez kilka sekund, 40 proc. widzów nie zauważyło intruza. Podczas powtórnej projekcji meczu widzowie mieli tylko skoncentrować się na oglądaniu, bez żadnych dodatkowych zadań – tym razem przebierańca spostrzeżono od razu.

Konsekwencje braku uwagi mogą być znacznie poważniejsze. Przebieraniec bowiem mógł być np. pieszym na drodze, zaś zadaniem absorbującym uwagę, a przez to spychającym inne wydarzenia na margines prowadzeniem samochodu. Tak dochodzi do połowy wypadków drogowych w USA. Klasyfikuje się je jako spowodowane błędem kierowcy.

Polecamy  Dowiedzieć się przyczyny niskiego libido u mężczyzn -

Okazuje się zatem, że ze świata odbieramy tylko te informacje, które w danej chwili uważamy za istotne, tam gdzie detale są mniej ważne, luki wypełniamy używając pamięci, w oparciu o własne przekonania i oczekiwania. Obserwacje te potwierdzają teorię o jednakowym aktywowaniu obszarów kory wzrokowej w trakcie postrzegania obrazu, jak i jego wyobrażania i przywoływania z pamięci.

Związki między uwagą, spostrzeganiem i świadomością wymagają dalszych wyjaśnień, lecz co do jednego badacze są zgodni spostrzegając coś w danej chwili dysponujemy niekompletnym obrazem; uwaga wypełnia go tym co aktualnie dla nas ważne nie dbając o inne detale. Stąd ryzyko błędu i zniekształceń rzeczywistości.

W świetle powyższych rozważań można zastanawiać się na ile wiarygodne mogą być zeznania świadków zdarzeń nieświadomych często ich wagi do momentu, gdy trzeba je przywołać z pamięci. Subiektywne wyobrażenia wypełniają luki w niekompletnym obrazie, przyczyniając się do powstawania fałszywych wspomnień. Niewiele informacji czerpiemy z bogatego świata wzrokowego, dorzucamy do nich przechowywane w pamięci obrazy, własne przekonania, kreując w ten sposób całość, w której trudno odróżnić rzeczywistość od wyobraźni. 

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*